Uçak, Moskova yakınlarındaki Kirzhach kasabası civarında yere çakıldı. Kaza sonucunda hem Gagarin hem de Seryogin anında hayatını kaybetti. Olayın ardından Sovyet yetkililer tarafından başlatılan soruşturma uzun süre gizli tutuldu ve bu durum pek çok spekülasyona (suikast, sarhoşluk, UFO saldırısı gibi) neden oldu.
Resmi Açıklama ve Gizemin Çözülmesi
Yıllar sonra gizliliği kaldırılan arşivler ve 2013 yılında meslektaşı kozmonot Alexey Leonov tarafından yapılan açıklamalar, kazanın gerçek sebebine ışık tuttu:
-
Hava Durumu ve Bulutlar: O gün hava şartları oldukça kötüydü ve görüş mesafesi düşüktü.
-
Hatalı Bilgi: Gagarin ve pilot arkadaşına verilen bulut katmanı bilgisi yanlıştı; bulutların sandıklarından çok daha aşağıda olduğunu uçağı dikey dalıştan çıkarırken çok geç fark ettiler.
-
Başka Bir Uçak Etkisi: En güçlü iddiaya göre, bölgede izinsiz uçan bir Su-15 tipi süpersonik jet, Gagarin’in uçağının çok yakınından geçti. Bu uçağın yarattığı şok dalgası (türbülans), Gagarin'in daha küçük olan MiG-15 uçağının kontrolünü kaybetmesine ve kontrolden çıkarak yere çakılmasına neden oldu.
Mirası
Gagarin'in ölümü tüm dünyada büyük bir üzüntüyle karşılandı. Külleri, Moskova’daki Kızıl Meydan’da bulunan Kremlin Duvarı Mezarlığı’na, diğer önemli Sovyet şahsiyetlerinin yanına defnedildi. Ay'daki bir kratere ve bir asteroide onun adı verildi.
Gagarin, "Dünya mavidir ve ne kadar muhteşem... Onu koruyalım ve sevelim," sözleriyle hafızalara kazınmış, insanlığın sınırlarını aşan ilk cesur yürek olarak kalmıştır.