Evrenin uçsuz buçaksız boşluğunda, gezegenler arasındaki mesafeleri milyonlarca kilometre ile ifade etmek oldukça karmaşık bir hal alabilir. Bu karmaşayı önlemek adına bilim dünyası, Dünya ve Güneş arasındaki ortalama mesafeyi standart bir ölçü birimi olarak kabul etmiştir. Bu mesafeye "1 Astronomik Birim" (kısaca AU veya AB) denir.
Astronomik Birimin Matematiksel Karşılığı
Dünya, Güneş etrafında tam bir çember çizmek yerine elips şeklinde bir yörüngede hareket eder. Bu nedenle Güneş'e bazen yaklaşır, bazen uzaklaşır. "Bir Astronomik Birim" bu değişken mesafenin ortalamasını temsil eder.
-
Kilometre Cinsinden: 1 Astronomik Birim, kabaca 149,6 milyon kilometre (yaklaşık 150 milyon km) olarak hesaplanır.
-
Işık Hızıyla Ölçümü: Güneş'ten çıkan ışığın Dünya'ya ulaşması yaklaşık 8 dakika 20 saniye sürer. Dolayısıyla 1 AU, ışığın bu sürede katettiği yola eşittir.
Neden Astronomik Birim Kullanılır?
Astronomik birim, özellikle Güneş Sistemi içindeki nesnelerin birbirine olan uzaklığını kıyaslamak için mükemmel bir cetveldir. Örneğin:
-
Mars: Güneş'ten yaklaşık 1,5 AU uzaklıktadır. (Dünya'nın Güneş'e olan mesafesinin 1,5 katı.)
-
Jüpiter: Güneş'ten yaklaşık 5,2 AU uzaklıktadır.
-
Plüton: Güneş'ten ortalama 39,5 AU uzaklıktadır.
Bu birim sayesinde gökbilimciler, sayısal kalabalıktan kurtularak gezegenlerin konumsal hiyerarşisini çok daha net bir şekilde analiz edebilmektedir. Eğer Dünya ve Güneş arasındaki bu mesafe olmasaydı, bugün bildiğimiz anlamda yaşamın oluşması için gereken "yaşanabilir bölge" (habitable zone) sınırlarını tanımlamak çok daha zor olurdu.
