Türkçede sık kullanılan ve özellikle nankörlük ile vefasızlık anlamı taşıyan atasözlerinden biri de “Besledik, büyüttük, danayı…” diye başlayan ifadedir. Zaman zaman farklı şekillerde söylense de atasözünün doğru ve yaygın kabul gören devamı şöyledir:
“Besledik, büyüttük, danayı; tanımaz oldu anayı.”
Bu atasözü;
-
Kendisine emek verilen,
-
Yetiştirilip desteklenen,
-
İyilik yapılan bir kişinin
zamanla bu emeği ve iyiliği unutmasını, hatta kendisine emek verenleri tanımaz hâle gelmesini anlatmak için kullanılır.
Atasözünün anlamı
Sözde geçen “dana”, emek verilen kişiyi; “ana” ise onu yetiştiren, destekleyen tarafı temsil eder. Mecazi anlamda atasözü, “İyilik yapılan kişi nankör çıktı” düşüncesini güçlü bir dille ifade eder.
Günlük kullanım örneği
-
“Onca yıl destek olduk ama şimdi bizi tanımıyorsa, besledik büyüttük danayı, tanımaz oldu anayı demek boşuna değil.”
Bu atasözü, hem sözlü kültürde hem de edebî metinlerde sıkça yer alır ve anlamı itibarıyla hâlâ güncelliğini korur.
