Ancak Türkçede kullandığımız bazı temel futbol terimleri, binlerce yıllık geçmişi olan ve dilimize çok daha erken dönemlerde yerleşmiş farklı dillerden gelmektedir. Bunlar arasında en dikkat çekeni, yönetici pozisyonunu tanımlayan "Hakem" kelimesidir.
Futbol sahalarında duyduğumuz pek çok kelime (penaltı, gol, korner, ofsayt) doğrudan İngilizceden dilimize geçmişken, oyunun adaletini sağlayan kişiyi tanımlayan Hakem kelimesi Arapça kökenlidir. Bu kelimenin kökeni, "hüküm vermek" ve "bilgelik" anlamlarını taşıyan "H-K-M" köküne dayanır.
Hakem Kelimesinin Anlam Derinliği
Arapça'da "hâkim" (hükmeden) ve "hikmet" (bilgelik) kelimeleriyle aynı kökten gelen hakem, taraflar arasındaki anlaşmazlığı çözen, karar veren ve kuralı uygulayan kişi demektir. Futbolun Türkiye'ye girdiği ilk yıllarda diğer teknik terimler İngilizceden olduğu gibi alınırken, "yönetici" pozisyonu için toplumun zaten aşina olduğu ve adalet kavramıyla özdeşleşen bu köklü kelime tercih edilmiştir.
Diğer Terimlerin Kökenleri Nelerdir?
Futbol terminolojisindeki diğer yaygın kelimeler genellikle Batı dillerinden gelmektedir:
-
Penaltı: İngilizce "penalty" (ceza) kelimesinden gelir.
-
Gol: İngilizce "goal" (hedef, amaç) kelimesinden türetilmiştir.
-
Korner: İngilizce "corner" (köşe) kelimesinin dilimize geçmiş halidir.
Türkçede Futbol Terimleri ve Adaptasyon
Türkçede spor terimleri kullanılırken ilginç bir hibrit yapı görülür. Oyunun teknik alanları, vuruş şekilleri ve saha yerleşimi genellikle İngilizce kökenli kelimelerle ifade edilirken; adalet, disiplin ve otorite gibi kavramlarda (ceza, hakem, ihtar) Türkçe veya Arapça kökenli kelimelerin ağırlığı hissedilir. Bu durum, dilimizin yabancı kavramları kendi kültürel süzgecinden geçirerek nasıl adapte ettiğinin en güzel örneklerinden biridir.
