Demir yolu taşımacılığında kullanılan araçlar, belirli bir mühendislik disiplini ile inşa edilir. Bir trenin sefere çıkabilmesi için çekici bir güç, taşıyıcı birimler ve bu birimleri birbirine bağlayan özel mekanizmalar gereklidir. Bu yapıyı oluşturan her bir öge "trenin parçası" olarak tanımlanırken, aracın üzerinde yol aldığı dış yapılar "alt yapı" kategorisine girer.
Treni Oluşturan Ana Unsurlar
Bir trenin bütünlüğünü sağlayan temel bileşenler şunlardır:
-
Lokomotif: Trenin kalbidir. Diğer parçaları çekmek veya itmek için gerekli olan gücü (elektrik, dizel veya buhar) sağlayan ana motor ünitesidir.
-
Vagon: Yolcuların veya yüklerin taşındığı, lokomotife bağlı olan taşıyıcı ünitelerdir.
-
Cer Kancası: Trenin en kritik bağlantı noktalarından biridir. Lokomotifi vagonlara veya vagonları birbirine bağlayan, çekme kuvvetini (cer kuvveti) ileten çelik mekanizmadır. Bu parça olmadan trenin bir bütün halinde hareket etmesi mümkün değildir.
Neden "Ray" Trenin Bir Parçası Değildir?
Listenin dışındaki unsur Raydır. Raylar, trenin bir parçası değil; trenin üzerinde hareket ettiği demir yolu hattının (altyapının) bir parçasıdır. Teknik olarak tren, tekerlekleri vasıtasıyla raylara temas eder ancak raylar araca monte edilmiş bir bileşen değildir. Raylar, tıpkı otomobiller için asfalt yol neyse, trenler için de o anlama gelen sabit bir zemindir.
Trenin güvenle yol alabilmesi için hem bu teknik parçaların (lokomotif, vagon, cer kancası, bojiler vb.) hem de üzerinde gittiği ray sisteminin mükemmel bir uyum içerisinde olması şarttır.