Dünya genelinde her kültürün kendine has düğün gelenekleri bulunsa da, Anadolu’da ve Balkan coğrafyasında en yaygın görülen ritüellerden biri, nikah memuru "Sizi karı koca ilan ediyorum" dediği anda tarafların birbirinin ayağına basmaya çalışmasıdır. Genellikle gelinin çevik davranarak damadın ayağına bastığı bu anlar, davetliler arasında gülümseten diyaloglara ve alkışlara neden olur.
Hâkimiyet ve "Söz Sahibi Olma" İnanışı
Bu sempatik geleneğin temelinde yatan en yaygın inanış, evlilik hayatındaki otorite ve söz sahibi olma arzusudur. Halk arasındaki yaygın kabule göre, nikah akdi tamamlandığı an kim diğerinin ayağına daha önce basarsa, evlilik birliği içerisinde o kişinin sözünün daha çok dinleneceğine ve evde onun "hükmünün" geçeceğine inanılır. Bu eylem, bir güç mücadelesinden ziyade, çiftlerin gelecekteki yaşamlarına dair neşeli bir başlangıç ve şans getirmesi umulan bir gelenek olarak kabul edilir.
Geleneğin Tarihsel ve Sosyal Kökenleri
Ayak basma geleneği, eski Türk ve Orta Doğu kültürlerindeki "iz bırakma" veya "toprağına sahip çıkma" sembolizmlerinden evrilerek günümüze gelmiştir. Günümüzde bu ritüel, ciddi geçen nikah törenlerini yumuşatan, gelin ve damadın heyecanını dağıtan eğlenceli bir yarışa dönüşmüştür. Genellikle gelinlerin bu konuda daha hazırlıklı ve hızlı olması, düğün klişeleri arasında yerini almış durumdadır.
Bu ritüel, modern dönemde de popülerliğini koruyarak evliliğin ilk resmî saniyelerinde çiftlerin birbirine karşı olan tatlı rekabetini ve mutluluğunu temsil etmeye devam etmektedir.