Merkezde sperm, yumurta ve embriyo dondurma işlemlerinin yanı sıra genetik hastalık risklerini analiz eden PGT yöntemi de başarıyla uygulanıyor. Bu gelişmiş teknikler sayesinde özellikle ağır tedavi süreçleri öncesinde hastalara önemli avantajlar sunuluyor.

Tedavi Öncesi Kritik Süreç Yönetimi

Tüp Bebek Ünitesi Sorumlusu Alev Özer, kemoterapi ve radyoterapinin üreme sağlığı üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceğini belirterek, bu nedenle hastaların tedavi öncesinde değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

Uzman ekip, hastayı takip eden onkologlarla koordineli çalışarak kişiye özel bir planlama oluşturuyor. Böylece hem tedavi süreci hem de sonrasındaki yaşam kalitesi bütüncül bir yaklaşımla ele alınıyor.

Geleceğe Dair Umut Korunuyor

Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Başkanı Aslı Yaylalı ve Dr. Öğr. Üyesi İlhan Öztürk öncülüğünde yürütülen çalışmalar, hastaların ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olabilme ihtimalini korumayı hedefliyor.

Uzmanlar, bu uygulamaların yalnızca tıbbi bir işlem değil, aynı zamanda hastaların hayat planlarını sürdürebilmeleri adına kritik bir fırsat sunduğunu vurguluyor.

Sağlık kuruluşlarına başvuran vatandaşlara hekimler tarafından tütün ürünü kullanımı sorulacak ve sigara kullandığını beyan edenlerin bilgileri sağlık bilgi sistemine işlenecek. Bu veriler doğrultusunda Bakanlık tarafından kişilere özel bilgilendirici SMS’ler gönderilecek.

Mesaj içeriklerinde sigaranın yol açtığı sağlık sorunları anlatılacak, bırakma sürecinde izlenebilecek yöntemler ve ücretsiz destek hizmetleri hakkında yönlendirme yapılacak. Ülke genelindeki sigara bırakma polikliniklerine erişim bilgileri de vatandaşlarla paylaşılacak.

Yetkililer, bu merkezlere başvuran kişilerin danışmanlık alabileceğini, gerekli durumlarda ilaç tedavisi dahil kapsamlı tıbbi destek sağlanacağını belirtti.

Bakanlık ayrıca tütünle mücadelede kamusal alanlara yönelik yeni düzenlemeler üzerinde de çalışıyor. Çocuk parkları ve sahil yürüyüş alanları gibi bölgelerin sigara kullanımına kapatılmasıyla pasif içiciliğin azaltılması ve toplum sağlığının korunması amaçlanıyor.

• İstatistikler Ne Diyor?: Birçok kişi burun estetiği veya yağ aldırma (liposuction) şıklarına yönelse de, dünya genelinde sayılar farklı bir gerçeği işaret ediyor.

• Doğru Cevap: Verilere göre dünyada en çok tercih edilen cerrahi estetik işlem A şıkkı: Göz kapağı estetiği (Blefaroplasti) olarak öne çıkmaktadır.

• Neden Göz Kapağı?: Hem erkekler hem de kadınlar tarafından yaşlanma belirtilerini gidermek için en sık başvurulan yöntem olması, bu operasyonu listenin başına taşımıştır.

Detaylı Açıklama

Uluslararası Estetik Plastik Cerrahi Derneği (ISAPS) tarafından yayımlanan 2024 verilerine göre, dünya genelinde en sık yapılan cerrahi estetik işlem göz kapağı estetiği (blefaroplasti) oldu. Yaşlanma belirtilerini azaltması, yüz ifadesini daha dinç göstermesi ve hem kadınlar hem de erkekler tarafından tercih edilmesi bu operasyonu listenin zirvesine taşıdı.

ISAPS raporlarında göz kapağı estetiği; burun estetiği (rinoplasti), yağ aldırma (liposuction) ve kulak estetiği gibi işlemleri geride bırakarak ilk sırada yer aldı.

Şıkların Kısa Değerlendirmesi

Göz kapağı estetiği: 2024’te dünyada en çok yapılan cerrahi estetik operasyondur.
Kulak estetiği: Yaygın olmakla birlikte ilk sırada değildir.
Burun estetiği: Popülerliğini korur ancak göz kapağı estetiğinin gerisinde kalmıştır.
Yağ aldırma: Sık uygulanan bir işlem olsa da 2024’te ilk sırada yer almamıştır.

Yarışma Sorusu İçin Kısa Özet

ISAPS verilerine göre 2024 yılın

Uzmanlara göre stresli dönemlerde vücut, hayatta kalma refleksiyle kortizol hormonu salgılıyor. Kortizol yükseldiğinde ise vücutta şu zincirleme etkiler başlıyor:

• Tatlı ve karbonhidrat isteği artıyor

• Gece atıştırmaları çoğalıyor

• Göbek ve bel çevresinde yağlanma hızlanıyor

• Metabolizma yavaşlıyor

Bu yüzden stres, yalnızca ruh halini değil, vücut şeklini de doğrudan etkiliyor.

Neden Özellikle Göbek Yapıyor?

Bilim insanları, stres kaynaklı kilo alımının en çok karın bölgesinde toplandığını söylüyor. Bunun nedeni, karın çevresindeki yağ hücrelerinin kortizole daha duyarlı olması. Yani stres arttıkça göbek de büyüyor.

Gülmek ve Uyku Kilo Aldırır mı?

Toplumda sıkça konuşulan “çok gülmek kilo aldırır” ya da “çok uyumak şişmanlatır” gibi inanışların bilimsel karşılığı yok. Aksine:

• Gülmek stres hormonlarını azaltıyor

• Kaliteli uyku, iştah dengesini sağlıyor

Asıl risk, stres + hareketsizlik + düzensiz uyku üçlüsünde başlıyor.

Uzmanlar Ne Öneriyor?

Uzmanlar stres kaynaklı kilo alımını önlemek için şu önerilerde bulunuyor:

• Günlük yürüyüş veya hafif egzersiz

• Şekerli atıştırmalıklardan uzak durmak

• Nefes egzersizleri ve düzenli uyku

• Duygusal yeme alışkanlığını fark etmek

Sonuç Net

Bilimsel veriler ışığında en çok kilo aldıran etken stres olarak öne çıkıyor. Fark edilmediğinde sinsi bir şekilde ilerleyen stres, zamanla hem ruh sağlığını hem de bedeni etkiliyor.

TDK’ya Göre Hıfzıssıhha Anlamı

📌 Hıfzıssıhha, Türk Dil Kurumu’na göre “sağlık bilgisi” anlamına gelir.
Kelime, birey ve toplum sağlığının korunmasına yönelik bilgi ve uygulamaları ifade eder.

Hıfzıssıhha Kelimesi Ne Anlatır?

Hıfzıssıhha kavramı;

• Koruyucu sağlık bilgilerini

• Salgın hastalıklarla mücadeleyi

• Toplum sağlığını korumaya yönelik uygulamaları
  kapsayan geniş bir anlam alanına sahiptir.

Bu nedenle kelime, özellikle halk sağlığı, koruyucu hekimlik ve sağlık politikaları ile birlikte anılır.

Doğru Cevap

TDK Güncel Türkçe Sözlük’e göre hıfzıssıhha = sağlık bilgisi ✔️

Google’da En Çok Aratılan Sorular

• Hıfzıssıhha ne demek?

• Hıfzıssıhha TDK anlamı

• Hıfzıssıhha kelimesinin anlamı nedir?

• Hıfzıssıhha hangi alanla ilgilidir?

SPF 50 ve SPF 100 Arasındaki Fark Nedir?

Laboratuvar ortamında ve ideal şartlarda yapılan testlere göre, doğru miktarda uygulanan güneş kremlerinin koruma oranları şöyledir:

• SPF 15: UVB ışınlarının yaklaşık %93'ünü engeller.

• SPF 30: UVB ışınlarının yaklaşık %97'sini engeller.

• SPF 50: UVB ışınlarının yaklaşık %98'ini engeller.

• SPF 100: UVB ışınlarının yaklaşık %99'unu engeller.

Bu verilere göre, sorumuzun cevabı netleşiyor: SPF 100 güneş kremi %99 koruma sağlarken, SPF 50 olanlar yaklaşık %98 oranında koruma sağlar.

Neden SPF 50 ile SPF 100 Arasında Sadece %1 Fark Var?

SPF oranı, cildin güneş altında kızarmadan ne kadar süre kalabileceğini hesaplayan bir katsayıdır. Ancak %90 koruma eşiği aşıldıktan sonra, koruma oranındaki artış marjinalleşir.

• SPF 50 cildinize ulaşan ışınların 1/50'sine izin verir (%2 sızıntı, %98 koruma).

• SPF 100 ise ışınların 1/100'üne izin verir (%1 sızıntı, %99 koruma).

Aradaki fark sadece %1 gibi görünse de, çok hassas ciltler veya ekstrem güneş altındaki durumlar için bu küçük farkın önemli olabileceği uzmanlar tarafından belirtiliyor. Ancak günlük kullanımda asıl önemli olan SPF değerinden ziyade, kremin yeterli miktarda sürülmesi ve her 2 saatte bir yenilenmesidir.

Sonuç: Doğru Seçim Hangisi?

Eğer "SPF 50 güneş kremi yeterli mi?" diye merak ediyorsanız; evet, doğru uygulandığında UVB ışınlarının %98'ini bloke ederek mükemmel bir koruma sağlar. SPF 100 ise bu korumayı sadece bir basamak yukarı taşıyarak %99'a çıkarır.

Bebekler Neden İlk Anda Ağlar?

Bebeklerin doğar doğmaz ağlamasının temel nedeni, ciğerlerinin ilk kez hava ile dolmasıdır. Anne karnında oksijeni göbek kordonu aracılığıyla alan bebek, doğumla birlikte solunum sistemini kendi başına kullanmaya başlar.

İlk ağlama sırasında:

• Akciğerler genişler

• Hava kesecikleri (alveoller) açılır

• Solunum sistemi aktif hale gelir

• Kandaki oksijen seviyesi artar

Bu süreç, bebeğin yaşamının ilk ve en önemli fizyolojik adımlarından biridir.

Yanlış Bilinen Nedenler

Toplumda yaygın olan bazı inanışlar bilimsel olarak doğru değildir:

• ❌ Üşüdüğü için ağlar

• ❌ Korktuğu için ağlar

• ❌ Aç olduğu için ağlar

Uzmanlar, ilk ağlamanın temel sebebinin beslenme ya da duygusal bir tepki değil, tamamen solunumla ilgili fizyolojik bir refleks olduğunu vurguluyor.

İlk Ağlama Sağlık Göstergesi mi?

Evet. Doktorlara göre doğumdan hemen sonra gelen güçlü ağlama sesi:

• Solunum yollarının açık olduğunu

• Akciğerlerin çalıştığını

• Sinir sisteminin aktif olduğunu

gösteren olumlu bir sağlık belirtisi olarak değerlendirilir.

Sessiz Doğan Bebeklerde Ne Yapılır?

Eğer bebek doğduktan sonra ağlamıyorsa, sağlık ekipleri tarafından solunumun başlaması için tıbbi müdahale yapılır. Bu durum her zaman ciddi bir sorun anlamına gelmez ancak yakın takip gerektirir.

Hapşırırken Kalp Durur mu?

Uzmanlara göre hapşırma sırasında kalp durmaz. Ancak kısa süreli fizyolojik bir değişim yaşanır. Hapşırma esnasında göğüs içi basınç artar ve bu durum kalbe giden kan akışını anlık olarak etkileyebilir.

Bu sırada:

• Kalp durmaz

• Kalp atmaya devam eder

• Sadece kalp atış ritminde çok kısa süreli bir değişim olabilir

Doğru Cevap: Kalp Atış Ritmi Değişir

Tıp literatürüne göre hapşırma sırasında:

• Vagus siniri uyarılır

• Kalp atım hızında milisaniyelik bir yavaşlama yaşanabilir

• Bu durum tamamen normal ve zararsızdır

Dolayısıyla doğru ifade:
“Kalp atış ritmi değişir.”

Kalp Neden Etkileniyor Gibi Hissedilir?

Hapşırma esnasında nefes tutulması, ani kas kasılması ve göğüs basıncının artması nedeniyle kişiler kalbin “teklediğini” ya da “durduğunu” zannedebilir. Ancak bu sadece algısal bir histir, gerçek bir durma söz konusu değildir.

Uzmanlardan Uyarı

Kardiyologlar, sağlıklı bireylerde hapşırmanın kalp üzerinde tehlikeli bir etkisi olmadığını vurguluyor. Ancak kalp ritim bozukluğu olan kişilerin ani göğüs basıncı artışlarına karşı dikkatli olması öneriliyor.

Doğru cevap 1967 oldu. İlk başarılı kalp nakli, Güney Afrikalı cerrah Christiaan Barnard tarafından 3 Aralık 1967’de Güney Afrika’nın Cape Town kentinde gerçekleştirildi. Ameliyat, tıp dünyasında çığır açan bir gelişme olarak kayıtlara geçti ve organ nakli alanında yeni bir dönemin kapılarını araladı.

Bu operasyon, kalp cerrahisinin gelişiminde temel bir kilometre taşı olarak kabul edilirken, sonraki yıllarda organ nakli tekniklerinin hızla ilerlemesine de zemin hazırladı.

Kısa bilgi:

• 🫀 İlk başarılı kalp nakli: 1967

• 📍 Yer: Cape Town

• 👨‍⚕️ Cerrah: Christiaan Barnard

İnsan gıdıklandığında gülmesinin nedeni tamamen refleksiftir. Bu durum şunlardan kaynaklanır:

• Gıdıklanma, sinir uçlarını ani ve düzensiz şekilde uyarır

• Beyin bunu tehlike veya savunma sinyali olarak algılar

• Limbik sistem ve hipotalamus devreye girer

• Sonuç olarak kontrolsüz gülme ve kaçma isteği oluşur

Bu gülme gerçek bir mutluluk ifadesi değildir; beynin koruyucu bir refleksidir. Bu yüzden kişi kendini gıdıklayamaz; çünkü beyin, kendi hareketini önceden tahmin eder ve refleksi devreye sokmaz.

Kısa cevap:

• Gıdık: Çene altı – boyun arası

• Gülme nedeni: Sinir sistemi kaynaklı istemsiz refleks

“PSİKOLOJİK ETKİLER VE DEPREM SONRASI SÜREÇ”
Depremin ardından olayın psikolojik boyutunu değerlendiren Psikolog Sibel Kılıç, açıklamalarda bulundu.
Kılıç, depremin doğal bir felaket olduğunu belirterek, bu tür olayların bireylerde şok, şaşkınlık, öfke, çaresizlik, güçsüzlük, güven kaybı ve kontrol kaybı duygularını tetiklediğini ifade etti.

“DEPREM SONRASI PSİKOLOJİK BELİRTİLER”
Depremin hemen sonrasında ortaya çıkan kaygının, uykusuzluk, irkilme, çarpıntı, nefes almada güçlük gibi belirtilere neden olduğunu vurgulayan Kılıç, bu belirtilerin kişinin kaygısı azaldıkça azalacağını belirtti.

“SUÇLULUK DUYGULARI VE DEPRESYON”
Deprem sonrasında yakınını kaybeden ancak kendisi sağ olarak kurtulan kişilerde suçluluk duygularının arttığına dikkat çeken Kılıç, bu durumun depresyona girmeye neden olabileceğini söyledi.

“PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK İÇİN ÖNERİLER”
Kılıç, depremle baş etmek için duyguların konuşulmaktan çekinilmemesi, sosyal destek alınması, deprem görüntülerinden uzak durulması, alkol ve madde tüketiminin sınırlandırılması, olumlu etkinliklere odaklanılması gerektiğini belirtti. Ayrıca, çocukların güvende hissetmeleri için güvenli alanların önemine vurgu yaptı.

“DEPREMZEDE ÇOCUKLARIN PSİKOLOJİSİ VE İLK ADIMLAR”
Ebeveynlerini kaybeden depremzede çocuklar için Kılıç, onları güvende hissettirecek tanıdık bir bakım vericisinin bulunmasının önemine değindi. Çocukların duygularını ifade etmelerine izin verilmesi, akran gruplarıyla bir araya gelmeleri, oyunun iyileştirici gücünden faydalanmaları gerektiğini belirtti.

“DEPREM KORKUSU İLE BAŞ ETMEK”
Deprem korkusunu yenmek için Kılıç, önlemlerin alınması, güvenli bir ortamda bulunma, duyguları paylaşma ve depremle ilgili görüntülerden uzak durma önemli olduğunu vurguladı.
Şehirden uzaklaşmanın korkuyu yenmek için etkili olmadığını ifade eden Kılıç, normal yaşama dönmenin daha sağlıklı bir baş etme yöntemi olduğunu belirtti.

Depremin ardından harekete geçen Bakanlık, Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) ve ambulans birimleri, çadırlarda acil müdahale üniteleri ve gezici sağlık hizmeti veren birimleriyle depremzedelere sağlık hizmeti sundu.

İlk günden itibaren depremden etkilenen illerde bin 810 ambulans, 245 UMKE aracı, 16 hava ambulansıyla hizmet verilirken, 15 bin 883 UMKE ve acil sağlık personeli görev yaptı.

Deprem sonrası, bölgeye yurt genelinden sevk edilen UMKE ve 112 acil sağlık personeli ekipleri, yıkılan binalardaki arama kurtarma çalışmaları, acil müdahale ünitelerinin kurulumu ve işletilmesi ile saha taramalarında görev aldı. Bölgeden toplam 51 bin 665 hasta ve yaralı sevki gerçekleştirildi. Hava yoluyla 2 bin 580, kara yoluyla 48 bin 758 ve deniz yoluyla 327 depremzedenin nakli yapıldı.

Deprem bölgesindeki sağlık tesislerinde 113 bin 759 personel çalışırken, Türkiye'nin dört bir yanından 15 bin 883 UMKE ve acil sağlık hizmetleri personeli, 21 bin 204 hekim, 62 bin 590 sağlık personeli, 38 bin 513 destek personeli olmak üzere toplam 138 bin 190 personel deprem bölgesinde görevlendirildi.

2 milyon 309 bin 971 bebek ve çocuğun sağlık izlemi gerçekleştirildi
Deprem bölgesindeki illerde birinci basamak muayene sayısı 18 milyonu aştı.

Bölgede Köy Sağlık Taramaları kapsamında eylül itibarıyla 2 milyon 741 bin 618 muayene yapıldı.

Deprem bölgesindeki bebek ve çocukların sağlık izlemleri yapılırken bu kapsamda, 6 Şubat-27 Ekim 2023 arasında 170 bin 480 dünyaya yeni gelen bebeğin sağlık izlemi gerçekleştirildi.

Bunun dışında 168 bin 830 bebek ve çocuğa, omurilikte motor nöronu olarak bilinen sinir hücrelerini etkileyerek kasların giderek zayıflamasına neden olan kalıtsal hastalık Spinal Müsküler Atrofi (SMA) taraması yapıldı ve 2 milyon 309 bin 971 bebek ve çocuğun sağlık izlemleri tamamlandı.

Deprem sonrası acil müdahalenin ardından salgın önleme kapsamında depremden etkilenen illerde aşılama çalışmaları başlatıldı.

Tetanosu önlemek için enkaz altından çıkarılan yaralılara zorunlu olarak ve enkaz arama çalışmalarında görev alan tüm personele önlem amacıyla tetanos aşısı yapıldı.

Kızamık, kızamıkçık veya kabakulak (KKK), kuduz, hepatit-B aşılarının yanı sıra Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında bebek ve çocukluk çağı aşıları uygulandı.

Deprem bölgesinde 211 bin 374 numune bakiye klor ölçümü yapıldı
Çevre sağlığı ekiplerince de içme suyu kontrolü ve güvenliği için şebeke sistemlerinin kullanılabilirliğinin tespiti amacıyla yoğun çalışma yürütüldü.

Günlük klor ölçümü ve numune alımı gerçekleştirildi. Bu kapsamda, 211 bin 374 numune bakiye klor ölçümü yapıldı, 186 bin 281 bakiye klor ölçümü yeterli, 25 bin 93 bakiye klor ölçümü ise yetersiz olarak tespit edildi.

Ekiplerce, şebeke sistemlerinin kontrolü, şebeke olan yerlerde klor ölçümü ve numune alımı, şebeke olmayan yerlerde tankerlerin klonlanması, çadır kentler ziyaretleriyle su ve hijyen konusundaki eksikliklerin saptanması ve müdahale çalışmaları da yapıldı.

GELEN HASTALARIN YÜZDE DOKSANINDA ALERJİK REAKSİYONLAR GÖRÜYORUZ
Akciğerle ilgili bir hastalığı, nefes darlığı, işte uzun süreli öksürükler, hapşırıklar olduğunu düşünen insanların mutlaka bir uzmana gitmesi gerekiyor. Göğüs doktoru, kulak burun boğaz doktoru, dahiliye doktoru gibi yerlere mutlaka ulaşması gerekiyor. Maalesef bu sıkıntıyla uzun süre akciğer hastalıklarına yol açabiliyor. Ama kanser türünden hastalıklar daha uzun sürede ortaya çıkacak. İşte KOAH gibi hastalıklar daha uzun sürede ortaya çıkıyor. Bundan önce bir akciğer hastalığı yapıyor. Ondan sonra onun ilerisinde KOAH, daha sonra kalp yetmezliğine yol açan hastalıklara neden oluyor. Nitekim alerji dönemi geçmiş olmasına rağmen bize çok sayıda alerji hastası geliyor. Yani gelen hastaların yüzde doksanında alerjik reaksiyonlar görüyoruz. Hastalarımızın çoğu tozdan dolayı geliyor.

Özel Sular Akademi Hastanesi Kulak Burun Boğaz (KBB) Uzmanı Dr. Faruk Atlı, Bunlardan korunmanın yolu Sık sık vücudumuzu yıkamalıyız. Çünkü üstümüze bulaşan tozlar başka zamanda hastalıklara yol açıyor. Onun için vücudu da yıkamak gerekiyor. Burnu çok sık temizlemek gerekiyor. Ağzımızı çok sık gargara yapmak gerekiyor. Tabii ki dışarıdan gelen mekanik ve inorganik tozlardan, zerreciklerden kendimizi korumamız gerekiyor. Herkese sağlıklı günler diliyorum” şeklinde konuştu.